Zin in zingen

Dit jaar ben ik koorloos. Nou ja, niet helemaal. Ik zing nog in een vrienden-ensemble van tien mensen: Esthers Tiental. Ooit opgericht ter ere van mijn veertigste verjaardag omdat ik met een groepje wilde zingen op het open podium dat ik daarvoor organiseerde. Maar dit terzijde. Met dat ensemble repeteer ik eens per maand.

Behoudens dat groepje ben ik dit jaar bewust koorloos. Ik heb afscheid genomen van mijn koor, Fenix. Uitnodigingen voor interessante projectkoren sla ik af. Van La Rosa bijvoorbeeld. Veel vrienden doen wel mee. En ik mag nog steeds meedoen, de repetities beginnen binnenkort maar ik doe het niet, ik doe het niet. Want ik weet nu al wat er dan gebeurt.

Mensen komen te laat of helemaal niet op de repetitie, hebben hun muziek in een stapel papier waarin ze eindeloos heen en weer bladeren omdat ze er de weg nog niet in kennen, kletsen gezellig met koorgenoten, vangen weinig op van wat de dirigent meldt over het stuk, als deze de inzet aangeeft nadat hij drie keer heeft vermeld waar we gaan beginnen, vragen ze ‘waar zijn we’ om vervolgens vol overgave exact dezelfde fout te maken als daarnet. Zo gaat het nou eenmaal, dat is de koordynamiek. MAAR IK BEN HET ZAT.

Dus. Dat ligt aan mij. Misschien is het de leeftijd. Maar ik ben blij met mijn keuze. Ik mis het helemaal niet, die repetities.

Vandaag keek ik mijn oude partituren door. Vond Jesu meine freude van Bach. Zou ik het nog kunnen? Bekend stuk, dus midi’s zijn zo gevonden op internet. Alleen even de koraal lekker makkelijk meezingen met de midi. Of, ja dat tweede stuk ook, dat is prachtig. Gaat nog best goed. Oh ja, heerlijk, ‘Gute Nacht‘. Oei, lastig dat ene stukje. Even opnieuw. En dan nog een keer om het helemaal goed te hebben. En nog eens omdat het zo mooi is. Jammer dat ik nu niet even met een sopraan en tenor kan oefenen.

Een jaar. Misschien ben ik dan genezen.

Advertenties
Geplaatst in koorzang | Tags: , | 1 reactie

Miskleunen met naamgeving

Vanochtend pakte ik een papiertje uit de oud-papierbak van mijn vriend om iets op de achterkant te kunnen schrijven. Het was een brief, ik las hem even om te zien of de brief wel weg kon. Mijn vriend zag mij de brief lezen, keek wat het was en mompelde ‘ volstrekte waanzin’. Hij heeft gelijk.

Het is een brief van het muziektheater amsterdam. Een aankondiging van een naamsverandering. De Nederlandse Opera, Het Nationale Ballet en het Muziektheater Amsterdam zijn gefuseerd en gaan verder onder de naam Nationale Opera & Ballet. Maar we hebben ook een Nationale Reisopera, dus er zou wel eens verwarring kunnen ontstaan. Dus wat doen we, we overleggen, en nu heet die organisatie voortaan Nederlandse Reisopera.

Verder staat in de brief een trots verhaal dat het Nationale Opera & Ballet op hoog niveau eigen producties maakt en er mee op reis gaat over de hele wereld…

Maar waarom noem je de club dan in ’s hemelsnaam Nationaal in plaats van Nederlands? Ze hebben er vast met zijn allen flink over vergaderd. Heeft nou echt niemand gezien dat dit volstrekt onhandig is? ‘Nationaal’ zegt toch niets als je in het buitenland optreedt? Dan zul je telkens iets moeten toevoegen over welke nationaliteit dan. Bijvoorbeeld ‘Nederland’.

Waarom is het niet Nederlandse Opera & Ballet gaan heten? Dan hadden ze de Nationale Reisopera ook met rust kunnen laten. Die reist toch vooral alleen in Nederland rond.

Geplaatst in communiciatie, muziek, theater | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Eigenaardige programmering NSK

Het Nederlands Studentenkamerkoor (NSK) geeft dit jaar maar liefst TIEN concerten en ik zou zeggen: ga erheen! Het koor zingt bij vlagen virtuoos en het ratjetoe aan muziekstijlen dat zij brengen wordt met mini-juweeltjes aan elkaar geblazen door saxofoniste Annelies Vrieswijk.

Het is de eerste concerserie van het NSK onder leiding van Kurt Bikkembergs; hij nam vorig jaar het dirigeerstokje over van Maria van Nieukerken. Het thema ‘Angels and Demons’ gaf de artistiek leider de vrijheid om werkelijk van alles in het progamma te mikken dat maar het woord ‘engel’ bevat, of iets slechts (duivels, begrijpt u wel) als onderwerp heeft. Het resultaat is een mix die soms onbeholpen aandoet. Waar de drempel werd verlaagd om een breder publiek aan te spreken is een valkuil ontstaan. Daar donderde het voltallige koor in toen het de popsong ‘Angels’ van Robbie Williams zong. Het arrangement van John Damsma is keurig maar mijn god, wat een flauwe muziek. Kurt Bikkembergs kon het blijkbaar ook amper verdragen; hij ging zelf in de zaal zitten en liet ze dat stuk lekker alleen doen.

Los van deze struikelpartij is het een boeiend programma. Raua Needmine (vloek over het ijzer) van de Estse componist Veljo Tormis wordt terecht als het centrale stuk gepresenteerd. Ik heb diep respect voor de hoeveelheid studeertijd die daar in moet zitten. De koorleden zongen en declameerden de lange Estse tekst virtuoos, de woede spatte ervan af. En dat is gepast. Het lied is een sjamanistische bezwering tegen het kwaad van het ijzer, tegen wapens, tegen oorlog. Ik moest aan Syrië denken en kreeg zin om mee te gillen. Dit stuk zul je niet vaak live horen, het is krankzinnige muziek. En daarom zeg ik: grijp je kans en ga naar dit concert!

gehoord: Rotterdam, 16 februari 2013. Nog te beluisteren: 

Donderdag 21 februari, 20.15u: Groningen, Lutherse Kerk
Vrijdag 22 februari, 20.15u: Enschede, Jacobuskerk
Zaterdag 23 februari, 20.15u: Leiden, Marekerk
Donderdag 28 februari, 20.15u: Nijmegen, Antonius van Paduakerk
Vrijdag 1 maart, 20.15u: Utrecht, Pieterskerk 
Zaterdag 2 maart, 14.15u: Amsterdam, Kleine Zaal Concertgebouw

NB hier is een mooie opname te beluisteren van Raua Needmine, gezongen door een Lets koor:

Geplaatst in koorzang, muziek | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Venus zingt Rihm: genadeloze muziek

Laatst vroeg jazz-zangeres Ruth Geerse nieuwsgierig aan mij wat voor teksten je eigenlijk zingt in moderne muziek. Ik antwoordde dat het van alles kon zijn, ook teksten uit de bijbel. Maar dat is toch helemaal niet modern, zei ze. Inderdaad. Maar waar gaat het dan om in de moderne muziek?

Het antwoord laat zich lastig in woorden vangen. Gisterenavond luisterde ik naar het Utrechtse koor Venus in het Orgelpark in Amsterdam. Ze zongen Vigilia van Wolfgang Rihm. Zeven Passions-Texte afgewisseld met instrumentale stukken, gespeeld door LUDWIG. De teksten gaan over het lijden en sterven van Christus, maar dat is natuurlijk de poëzie, eigenlijk gaan ze over universele dingen als lijden, verwarring, verraad, dood.

Geen lichte kost om je te begeleiden bij een hapje, drankje en babbeltje aan een kaarsverlichte cafétafel. Niet gezellig, maar hartverscheurend mooi. Knap gespeeld en gezongen, de hele zaal zat ademloos te luisteren. Het is erg, dan is er de dood, daarna het verdriet, en dan een open eind.

Kamerkoor Venus & Ensemble LUDWIG olv Gijs Leenaars, gehoord: Orgelpark, Amsterdam, woensdag 6 februari 2013.

Geplaatst in koorzang, muziek | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Peace, man

John Lennon kan juichen in zijn graf. Zijn lied ‘Imagine’ wordt gebruikt waarvoor het is bedoeld. Misschien niet helemaal zuiver gezongen, maar de jongen in kwestie doet zijn best en heeft talent. De tekst komt helemaal bij je binnen.

Waar gaat het over? In Israel is kunstenaar Ronny Edry een project gestart Israel loves Iran, waarin hij uitlegt dat de gewone mensen in Israël helemaal geen hekel hebben aan de mensen in Iran, dat zij helemaal niet willen dat dat land wordt gebombardeerd. Hij maakte een facebookpagina om dat bericht de wereld in te sturen.

Hij kreeg o.a. dit antwoord uit Iran:

Geplaatst in koorzang | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Speel-me-niet-register

Het verbaast me iedere keer weer hoe de auteursrechtenregels verkeerd uitpakken, voor de componisten, hun werken, de uitvoerenden en ook voor het publiek. Afgelopen zaterdag (12 januari 2013) zong het Amsterdamse kamerkoor Vocoza ’s middags in de  Noorderkerk in Amsterdam, in de onvolprezen Noorderkerkconcertenserie. Op het programma stond o.a. deel 1 van ‘Harmony of the Spheres‘ uit 1994 van Joep Franssens. Als koor moet je toestemming hebben van de uitgever om een modern koorwerk uit te voeren. Vocoza oefende met officiële partituren, niet met kopieën. Goed bezig, zou je denken.

Nou, mooi niet.  Want wat was er aan de hand? Het bewuste stuk was van uitgever veranderd en het koor had partituren van de vorige uitgever. De nieuwe uitgever wees het koor erop dat zij van hem toestemming moesten hebben om het stuk uit te voeren. En dat er uit de nieuwe partituren moest worden gezongen, er waren namelijk wat wijzigingen ten opzichte van de oude. En oh ja, die nieuwe partituren kon het koor wel lenen van de uitgever. Voor zeshonderd euro. De bedoelde wijzigingen bleken minuscuul. Met drie potloodstreken heb je het wel aangetekend in de oude.

Het koor stond voor de keus: een financiële aderlating door dit concert, of het stuk schrappen uit het programma. Uiteindelijk is er geschikt, het bedrag ging omlaag en het koor kon het uitvoeren. Een werkelijk práchtig stuk en heel mooi gezongen. Maar ik ben bang dat we het niet zo vaak meer zullen horen.

Geplaatst in koorzang, muziek | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Kerstmis 2012 in de gevangenis

Zondagochtend 23 december 2012, 09:00 uur, penitentiaire inrichting Lelystad. Uit het stiltecentrum klinkt gezang. Esthers Tiental zingt ‘Jesu Parvule’ terwijl dominee Harry Brandsma toekijkt hoe de gevangenen een plek zoeken in het versierde zaaltje. Onze tekst gaat over de geschenken van de drie wijzen. ‘But thou may’st not know, what these gifts foreshow of thy future woe, bless’d babe of Mary’, zingen we. De gevangenen nemen ons zwijgend op. Sommigen nieuwsgierig, met een voorzichtige glimlach, velen met doffe ogen, een enkeling met een angstaanjagend felle blik. Ik bedenk me dat ook deze mannen ooit baby’s waren die niets wisten over hun ‘future woe’. Maar je kunt je dit soort gedachten niet permitteren als je zingt. Ik richt mijn blik op de muur achter de gevangenen en denk aan de Euromast.

Dat is een truc die ik heb geleerd van onze bas, Alexander. Als je tijdens het zingen de emotie te veel toelaat, krijg je een brok in je keel waardoor zingen onmogelijk wordt. Wat doe je als dat je overvalt?  ‘Aan iets lelijks denken’, zei hij, in zijn geval was dat de Euromast. Sindsdien pas ik het ook toe en verdomd, het werkt.

Later die dienst heb ik het opnieuw nodig. We zingen een meerstemmige bewerking van ‘Stille nacht’. Zoals afgesproken met de dominee leg ik het lied even stil en vraag de gevangen of ze het kennen. De meesten knikken van ‘ja’. ‘Zing maar mee’, nodig ik ze uit en we zetten opnieuw in. Ik kijk naar één van de mannen vooraan, hij wil meezingen, maar zijn stem breekt in een zachte snik. Zijn buurman legt een gespierde arm om hem heen. ‘Euromast’ denk ik bij mezelf, en kan op de tweede zin alweer meezingen.

Esthers Tiental

Esthers Tiental na optreden in penitentiaire inrichting Lelystad, 23/12/2012

Geplaatst in koorzang, muziek | Tags: | 2 reacties